Pracodawcy zatrudniający co najmniej 25 pracowników mają obowiązek osiągnięcia odpowiedniego wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. Jeśli firma nie spełnia wymaganego poziomu 6%, musi dokonywać obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). W praktyce wielu przedsiębiorców zastanawia się, czy takie wydatki mogą zostać ujęte w kosztach uzyskania przychodów w podatku CIT.
Kiedy powstaje obowiązek wpłat na PFRON?
Zgodnie z art. 21 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, obowiązek dokonywania wpłat na PFRON dotyczy podmiotów zatrudniających co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny etat, które nie osiągają wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami na poziomie minimum 6%.
Wpłaty te mają charakter obowiązkowy i dotyczą szerokiej grupy przedsiębiorców. Co istotne, nie są traktowane jako kara, lecz jako element systemu wspierającego aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnościami.
Czy wpłaty na PFRON są kosztem podatkowym?
Zasadniczo, aby wydatek mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodu, musi pozostawać w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz służyć osiąganiu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Taką definicję zawiera art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Jednak sama relacja wydatku z działalnością firmy nie jest wystarczająca. Ustawodawca wskazał bowiem katalog wydatków, które nie mogą zostać zaliczone do kosztów podatkowych, nawet jeśli są ponoszone w związku z działalnością przedsiębiorstwa. W przypadku wpłat na PFRON zastosowanie ma art. 16 ust. 1 pkt 36 ustawy o CIT, który wprost wyłącza możliwość zaliczenia tych należności do kosztów uzyskania przychodów.
Dlaczego wpłaty na PFRON nie obniżają podatku?
Stanowisko ustawodawcy w tej kwestii pozostaje jednoznaczne. Celem obowiązkowych wpłat na PFRON jest motywowanie pracodawców do zwiększania zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. Gdyby przedsiębiorcy mogli ujmować te wpłaty w kosztach podatkowych, realny ciężar finansowy zostałby częściowo zredukowany poprzez niższy podatek dochodowy. W ocenie ustawodawcy osłabiałoby to funkcję motywacyjną przepisów. Nie mają znaczenia również przyczyny nieosiągnięcia wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, takie jak przykładowo specyfika branży, trudności w rekrutacji, itp., nie wpływają one bowiem na możliwość podatkowego rozliczenia wpłat. Obowiązkowe wpłaty na PFRON nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku CIT. Wynika to bezpośrednio z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, które wyłączają tego rodzaju wydatki z kosztów podatkowych. Obecnie przepisy nie przewidują w tym zakresie żadnych wyjątków ani ulg dla przedsiębiorców.
Alternatywa
Przedsiębiorcy mogą jednak zdecydować, czy chcą, aby te środki zasilały budżet ogólny Funduszu, czy powinny one pracować bezpośrednio na rzecz konkretnej organizacji?
Można je bowiem zamienić w realne inwestycje, przykładowo:
- w strategię ESG,
- budowę inkluzywnych zespołów
- nowoczesną kulturę pracy.
Środki, które i tak wydaje przedsiębiorstwo, mogą realnie budować kapitał społeczny danej firmy.
Anita Walaszczyk | Savfron
Nazwa Savfron pochodzi od dwóch słów: Save (czyli oszczędzać) oraz PFRON (czyli Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych).
Misją naszej działalności jest oszczędzanie zasobów i czasu dla naszych klientów, którzy zatrudniając osoby z niepełnosprawnościami, jednocześnie dają szansę na integrację tym osobom w środowisku pracy i zwiększają świadomość społeczną.
